مجله اینترنتی پرواز

شهر نیویورک دوشنبه این هفته روال بيش از صد سال گذشته، ميزبان مراسمی برای اهدای جوايز پوليتزر به برترين آثار ادبی، روزنامه نگاری، عکاسی و موسيقی بود.

حدود صد سال پيش، وصيت نامه يک مرد مجار اساس مراسمی را گذاشت که اين روزها در آمريکا محل معرفی برترين آثار روزنامه نگاری، موسيقی و نمايشنامه است.

جوزف پوليتزر، جوانی که از مجارستان به آمريکا آمده بود و آرزوی ناکام مانده اش برای خدمت در ارتش، به طور اتفاقی به عالم روزنامه نگاری کشيده شد با جسارتی که در انتشار گزارش های افشاگرانه درباره فساد دولتی داشت به چهره شاخص روزنامه نگاری قرن نوزدهم تبديل شد.

او که در سال ۱۹۰۴ در وصيت نامه اش توجه به روزنامه نگاری و موفقيت در آن را شرط لازم تحقق راستين جمهوری دانسته بود، نخستين کسی بود که در آمريکا خواستار آموزش روزنامه نگاری در سطح دانشگاهی شد و اين خواسته درست يک سال بعد از مرگ او برآورده شد.

مدرسه عالی روزنامه نگاری کلمبيا که امروز از زيرشاخه های دانشگاه کلمبيا محسوب می شود و بر مراسم اهدای جوايز پوليتزر نظارت دارد، در پی تاکيد های جوزف پوليتزر بر لزوم تقويت روزنامه نگاری و حمايت از استعدادهای اين رشته تاسيس شد.

بيش از ۲۴۰۰ اثر برای دريافت ۲۱ جايزه به رقابت گداشته می شوند و بيش از صد داور به بحث و بررسی آثار می نشينند. با اين همه نحوه برخورد هيئت مديره پوليتزر در طول بيش از ۹۰ سالی که از اهدای اولين دور جوايز پوليتزر می گذرد، به ويژه در بخش آثار ادبی تغيير زيادی کرده و در حقيقت به مرور از محافظه کاری دورترو دورتر شده است.

در سال ۱۹۶۳ هيئت داوران چه کسی از ويرجينيا وولف می ترسد را به عنوان برترين اثر ادبی انتخاب کرد اما هيئت مديره آن را متنی غير متعالی دانست؛ توصيفی که در واقع به نحوه روايت مسائل جنسی و زبان درشت به کار رفته در اين اثر برمی گردد. با اين همه در سال ۱۹۹۳ ، ۳۰ سال بعد در همين رشته، نمايشنامه فرشتگان در آمريکا که به مشکلات هم جنس گرايان می پردازد به عنوان اثر برتر انتخاب شد.

يک قرن عمر موسسه پوليتزر تنها به تغيير ديدگاه های مرسوم در آن منجر نشده. در واقع دورنگری نويسنده اساسنامه اين موسسه به هيئت مديره آن اجازه می دهد که در خور زمان رشته های رقابتی را تغيير دهد.

بر اين اساس مهمترين تغيير در پوليتزر شايد در رشته موسيقی بوده که از سال ۱۹۴۴ به رشته های رقابتی افزوده شد و در طول زمان از موسيقی کلاسيک به گستره متنوع تری از موسيقی آمريکايی کشيده شد.

پروفسور سيگ گيسلر، رييس اجرايی موسسه پوليتزر در نيويورک درباره تازه ترين تغييرات در رشته های رقابتی پوليتزر می گويد : "جوايز ما دچار سکون و يکنواختی نيستند. در طول زمان تغيير می کنند اما اين تغيير تکاملی است و با احتياط انجام می شود تا هميشه به اصول بنيادين در انتخاب پوليتزر وفادار بمانيم. با اين همه رشته ها در حال تغيير و رشدند. مثلا ما از سال ۱۹۹۹ روزنامه نگاری آنلاين را هم به رشته های رقابتی در پوليتزر اضافه کرديم . همين رشته هم از آن سال تا به امروز گسترش پيدا کرده و شامل وبلاگ ها، ویدئو بر روی اینترنت، اسلاید شو و فايل های صوتی شده است و اين امر در اصل منعکس کننده طبيعت متغير و رو به رشد روزنامه نگاری در آمريکاست."

يکی از انتقاداتی که در اين سالها متوجه هيئت مديره پوليتزر بوده تغيير دائمی در رشته های رقابتی بوده. اما شايد مهمترين انتقاد ها از سوی اهالی سیاست به موسسه ای بوده که روزنامه نگاری افشاگرانه را تشويق و ترغيب می کند و به زعم عده ای پيام سياسی دارد.

سال گذشته "پل استايگر" سردبير "وال استريت ژورنال" که از اعضای هيئت مديره پوليتزر بود، تاکيد کرد که ۴ جايزه روزنامه نگاری سال ۲۰۰۶ به آثاری بود که سياستمداران جمهوریخواه و دولت حاکم را رسوا کرده اند اما در سال ۲۰۰۵ نيز چند جايزه از آن آثاری شد که دموکرات ها را هدف قرار داده بود.

پروفسور گيسلر درباره نحوه داوری پوليتزر می گويد: "هيئت داوران هيچ وقت برای دفاع از آرای خود به بحث و مناظره نمی نشيند و هيچ نوع ملاحظات سياسی در تصميم گيری آنها دخالت ندارد. خود آرا و آثار انتخاب شده به اندازه کافی بيانگر ديدگاه داوران هستند. تنها چيزی که برای هيئت داوران مهم است به ويژه در انتخاب برندگان آثار روزنامه نگاری، برتری و امتيازشان نسبت به ساير آثار است. گزارشگری و نويسندگی با کيفيت بالا. همين ويژگی ها در انتخاب اثر ادبی برتر نيز مهم است ."

با اين همه سياستمداران هميشه هدف انتقاد گردانندگان پوليتزر نبوده اند. در سال ۱۹۵۷ کتاب زندگی نامه جان اف کندی او را به تنها رييس جمهوری آمريکا تبديل کرد که برنده جايزه پوليتزر شده است.

شرکت کنندگان در رقابت بر سرمعتبرترين جايزه روزنامه نگاری ادبی هنری آمريکا صرفا بايد شهروند آمريکا باشند مگر در رشته روزنامه نگاری که شهروندان تمام کشورها حقی برابر در آن دارند به شرطی که اثر آنها در نشريه ای آمريکايی منتشر شده باشد.

معرفی برندگان جوایز پولیتزر معمولا حدود یک ماه پیش از برنامه اهدای این جوایز صورت می گیرد.